Kösele Vaketa Deri çanta nasıl yapılır? Neler kullanılır?

vaketa kösele çanta nasıl yapılır

vaketa kösele çanta nasıl yapılır

Kullanılan Malzemeler
– Pense, biz, sürfile makası, masat, makas
– Mermer taş, kesim lastiği, deri bıçağı, maket bıçağı, traş bıçağı
– Eğe, biley taşı, çelik cetvel, plastik çekiç.
– Çarklı zımba, deri delme makinesi,
– Vurmalı zımba, kurşun, çekiç
– Fermajup, zımba takma alet ve uçları
– Deri dikiş makinesi, iğne
– Yuvarlak uçlu fırçalar, sentetik ve kıl fırçalar
– Havya (yakma aleti)
– Silikon tabancası
– Cendere ve kalıpları, ocak
– Pense, kargaburnu
– Klişe, tahta kalıp

Kullanılan Gereçler

– Çeşitli deriler
– Çeşitli yapıştırıcılar (Peligom, Bally, Derby, Tutkal, Silikon)
– Çeşitli aksesuarlar (Boncuk, taş, metal)
– Dikiş malzemeleri (sırım, ip, lastik)
– Boya malzemeleri (anilinli deri boyaları, ispirto, kumaş ve ahşap boyaları, yaldızlı, boncuk boyalar)
– Vernikler (deri cilası, sprey vernik, su bazlı ve tiner bazlı vernikler)
– Zımpara, sünger, pamuk
– Tasarım ve desen çizmek için (kalem, perşümen kağıdı, silgi)
– Çeşitli kumaşlar (deri taklidi, süet, vinilex, kaşe vs.)
– Çanta malzemeleri (halka, fermajup, açık kapalı zımba, dişli zımba, mıknatıslı zımba, toka, anahtarlık, fermuar vb.)
– Takı malzemeleri (zincir, halka, küpe aparatları, kolye arkası, boncuk, kolye ipi ve lastiği, sırım, çeşitli metaller vb.)
– Ahşap, toprak, seramik, metal, cam objeler, çerçeveler

Kullanılacak olan deri çeşidi belirlenirken bazen ham derinin hangi hayvana ait olduğu esas alınarak, bazen kullanım amacına göre ad verilmekte, bazen ise tabaklama çeşidi derinin adını belirlemektedir. Bazı önemli deri çeşitleri aşağıda tanımlanmaktadır;

Zig:
Küçükbaş hayvan derilerinden yapılır. Genellikle giysilik amaçla kullanılan kumaş gibi yumuşak tutumlu bir deridir.

Glase:
Oğlak derisinden yapılır. Çok ince ve yumuşak tutumlu bir deri çeşididir. Kuzu derisinden yapılanları da vardır. Bunlar daha kalın ve dayanıksızdır. Eldiven, ayakkabı, etek, ceket, elbise yapımında kullanılır.

Süet:
Süetler, orta veya hafif, genç sığır, dana, malak derileriyle keçi veya oğlak, koyun, kuzu derilerinin kanat veya bütün halinde, krom tuzlarıyla sepilenmesinden elde edilen, et tarafından finisaj görmüş, yumuşak tüylü ve kadife tutumlu, türlü renklerde (boyası derinin içine işlenmiş) mamul derilerdir.

Rugan:
Küçükbaş hayvan derilerinden elde edilir. Parlaklığı, yumuşaklığı ve suyu geçirmemesi en önemli özelliğidir.

Moraken:
Küçükbaş hayvan derisinden, bilhassa keçi derisine krom veya tanen sepisi yapılmasıyla elde edilir. Yüzeyinin taneli görünüşü derinin en önemli özelliğidir. Ayakkabı ve çanta yapımında kullanılır.

Vidala:
Ağır, orta ve hafif sığır derileriyle dana ve at derilerinin krom tuzlarıyla sepilenmesinde elde olunan ve sırça tarafından finisaj görmüş, türlü renklerde ve yumuşak tutumlu derilerdir. Erkek ayakkabı yüzleri ve spor çantaları yapımında kullanılır.

Vaketa:
Orta ve hafif ham sığır derilerinin bitkisel tanenler ve diğer organik debağlayıcıların tek başına veya birlikte kullanılarak sepilenmesinde sonra yapılanmak ve sırça perdahlanmak suretiyle elde olunan tabi renkte veya sırçadan boyanmış yumuşak tutumlu derilerdir. Çatlamaz ve su geçirmez. Botlar ve asker postalları yapımında kullanılır.

Kösele ve Gön:
Sığır ve manda ham derilerinin orta ve ağır boyda olanlarından bitkisel tanenler ve diğer organik debağlayıcıların tek başına veya bir arada kullanılması suretiyle sepilenerek elde edilen sert, sıkı tutumlu ve tabi renkte mamul derilerdir.

Kösele ve gön çeşitleri şunlardır: Kanat kösele, ve kanat gön, vardalık kösele, sabunlu kösele, kayışlı kösele, kromlu kösele.

Parşömen Deri:
Dana, domuz ve eşek derilerinden yapılır. Bu derilerin kılları ve yağları temizlendikten sonra sünger taşı ve tebeşir tozu ile ovulur, gerilerek havada kurutulur. Tırnak gibi sert hale gelen deri davul, bateri aletlerinin yapımında kullanılır.

Astarlık Deriler:
Ham koyun ve keçi derilerinin türlü usullerle sepilenmesinden elde olunan tabi renkte ve boyanmış ince, yumuşak, elasktiki ve sırçası düzgün derilerdir.

Sahtiyan:
Keçi derilerinin bitkisel tanenler kullanılarak, türlü usullerle sepilenmesinden elde olunan tabi renkli ve boyanmış, yumuşak mamul derilerdir.

Yüzlük Keçi Deriler:
Ham keçi derilerinin krom tuzlarıyla türlü usullerle sepilenmesinden elde edilen sırça tarafından finisaj görmüş ve türlü renklere boyanmış, yumuşak tutumlu yüzlük derileridir.

Güderi:
Sırçasız koyun derisinin balık yağlarıyla veya bu maksatla hazırlanmış diğer yağlarla yalnız olarak veya organik maddeler ön debağatıyla kombine olarak sepilenmesinden elde edilen çok yumuşak tutumlu, kendisine has sarı renkte, fazlasıyla su emen derilerdir.

Kullanılacak deri bu türler arasından seçildikten sonra işlenir.

İşleme aşamaları ise şu şekildedir;

Deri iki kısımdan meydana gelir; ilki alt deri, ikincisi ise üst deridir. Üst deri kimyasal yöntemlerle, alt deri de bıçak ve makinelerle kazınarak işlenir. Geriye kalan orta tabaka endüstride deri olarak kullanılan kısımdır.

Derinin işlenmesi üç aşamada yapılır.
Bunlar:

1. Hazırlık İşlemi:

Özürsüz olarak yüzülen deriler tabakhane denilen işyeri veya fabrikalara gönderilir. Gönderilme çabuk olmayacaksa deriler kokar ve bozulur. Bunun için derilerin iç kısmı tuz ve şap gibi maddelerle ovulup, kurutulur. Tabakhanelerdeki deriler halk arasında zırnık denilen arsenik veya kireç eriyiklerinin bulunduğu beton havuzlarda iki gün kadar bekletilir. Bu eriyik içerisinde kalan derileri de yağ ve kıllar ayrışır. Ayrışan yağ ve kulları ayrılarak temizlenir. Yağ ve kulları temizlemek için özel kazıma makineleri de kullanılır. Deride kalan kireç artıklarının giderilmesi araponlu suda bekletilerek yapılır. Sonra bol su ile yıkanır.

2. Sepileme işlemi:
Deriyi bozulmaz ve kullanılır hale getirmek için sepi maddelerinin deri içine emdirilmesine sepileme denir. Sepi için kullanılacak maddeler uygulanacak sepileme tekniğine ve kullanılacak derinin cinsine göre değişir. Bir kısım bitkilerin bileşiminde bulunan tanen ile ayçiçeği ve balıkyağı gibi organik maddeler, krom, demir, alüminyum tuzları gibi inorganik maddeler ayrı ayrı da karıştırılarak sepi maddesi olarak kullanılır. Piyasada özel hazırlanmış kuru ve eriyik halde sepi maddeleri satılmakta ve bu maddelerle yapılan sepilemede çabuk sonuç alınmaktadır.
Sepileme işlemi, özel hazırlanmış beton kuyulara konan derilerin sepi eriğinde belirli bir süre bekletilmesiyle yapıldığı gibi, çabuk sonuç almak için döner dolaplarla da yapılmaktadır.

3. Perdahlama İşlemi:
Sepilenen deriyi işlenebilir duruma getirinceye kadar yapılan işlemlerin tümüne perdahlama denir. Perdahlama işlemi derinin çeşidine ve kullanılacağı yere göre farklılık gösterir.
Kösele olarak kullanılacak deriler sepi maddelerinden temizlenip barkel denilen makinelerde açılır ve kurutulur. Kabarık olan kısımların düzeltilmesi için silindirlerden geçirilip ütülenir. Doğal renkte piyasaya sürülür.
Orta kalınlıktaki deriler sepi maddelerinden arındırılır. Yağlama dolaplarında yağlanıp kurutulur ve düzgünleştirilir. İstenilen renge boyanır, cilalanır ve boyanır. İnce deriler de yağlanıp boyanır ve kurutulur. Sertleşen deriler makinelerde işlenir. Boyandıktan sonra da cilalanır.
Deri Sanat Atölyesi